Den siste tida

Då var det ei stund sidan sist innlegg igjen. Nå har eg kome trygt heim til Noreg igjen, men utanom det...

Så har det skjedd mykje i tida mellom infield og heimreisa:

• Me reiste tilbake til Sab Nam, men krisa ville ikkje gje seg, så ei tid så hadde eg bare ein arbeidsdag i veka. Dette resulterte i at eg og Øyvin reiste til Antsirabe og arbeida med Birgitte (ettåring) på barneheim.
• Me var i Antsirabe i ei veke og fant på mykje gildt. Blant anna så hadde me ein kjempe fin sykkeltur til Tritriva, som er ein utbrent vulkan. Her gjekk det og ann å bade, så det gjorde me. Me brukte og mykje av dagene på å gjere ingenting, noko som faktisk var vanvittig kjekt. Ellers så nøyt me livet med misjonærar og koseleg atmosfære på det norske tunet.
• Etter ei veke reiste Øyvin og Birgitte til Mahajanga, medan eg reiste tilbake til Ingrid i Sab Nam. Her var me ei veke, og denne veka fekk me faktisk lov til å arbeide, ettersom krisa gav seg litt. Grunna ny president (Andry Rajoelina) i Madagaskar.
• Etter ei veke effektiv jobbing, reiste eg og Ingrid til Vohipeno for å besøkje Preben (ettåring). Han arbeider på ein jordbruksskule der. Her var me blant anna på piknik med lakana (kano), arbeida på rismarka (kutta ris) og hadde Takhariva mahafinaritra med dans og sang, latter og glede, med elevene der. Det var sørgeleg å måtte forlate denne staden etter 3 dager. Ferda jekk deretter videre til Farafangana for å besøkje familien til kontaktpersonen vår. Her møtte og gutane oss, ettersom det ikkje vart noko av båtturen denne gongen heller. Det var nokre koselege dager. Her vart det òg tur med lakana, landsby-besøking, råning med motorsykkel av gassisk standard og bading i sjøen. Soling og bading vart det eigentleg ikkje så mykje av, ettersom det regna dei dagene me hadde sett av til det. Men me fekk i alle fall ein halv dag soling.
• Så gjekk turen heim igjen. Resten av oppholdet bruka me på pakking og farvel. Det var trist å ta farvel til alle dei fantastiske folka me har vorte kjende med!
• Onsdag 8 april reiste me til Ilofav, kvar me overnatta, før turen gjekk heim til Noreg med fly neste dag tidleg om morgonen. Etter 15 timers reis (med tidsforkjellen), satte me atter ei gong føtne på norsk jord!

Eg har hatt nokre kjempe fine 6 månadar på Madagaskar, kvar eg har lært mykje, både om kulturen og språk. Det har vore eit spanande og lærerikt opphold, med mange nye erfaringer og opplevingar.

MM og infield

Nå har me akkurat kome heim etter 1 veke i Antsirabe. Der fekk me vera med på misjonærmøte. Her var alle misjonærane samla. KJEMPE gildt! Omringa av koselige misjonærar i ei veke er verkeleg ikkje å forakta. Dagane gjekk i møter om lederskap, evangelisering og andre viktige tema, leike med dei fantastisk søte ungane og verkeleg kose oss. Me budde med ettåringane, som er nokon heilt fantastiske folk. Eg hadde det kjempe fint og er veldig glad for at me fekk vera med på misjonærmøte. Eg fekk og endeleg sjå at det norske tunet var fult av folk og ungar, slik eg er vandt med frå barndommen. Det norske tunet er kjempe fint og det vert tusen gonger koseligare når det er folk der:)

På sundagen, då MM var ferdig, kom Monika frå Hald ned til oss. Me skulle eigentleg hatt infield ved kysten, men på grunn av krisa så vert det avlyst, og me hadde det i Antsirabe i staden for. Dei neste dagene fekk me god oppfølging og samtale. På grunn av kluss med reiseselskapet til Monika, så måtte ho og reise heim ein dag før planlagt. Det vert ikkje så vellykka infield som eg hadde håpa på. Men på trass av det, så hadde eg det veldig gildt. Onsdag kveld reiste me tilbake til SabNam og tok farvel med Monika, som reiste heim til Noreg tidleg torsdag morgon.

Ellers så har eg verkeleg begynt å gruglede meg til å reise heim! Eg har hatt det UTROLIG fint her i Madagaskar, og det vert trist å måtte reise heim. Eg kjem verkeleg til å sakne alle folka her. Eg vert litt deprimert bare av å tenke på at eg mest sannsynleg ikkje kjem til å sjå dei fleste av dei igjen. Det kjem nok og til å verta trist å gå tilbake til vanleg Mega igjen, og ikkje få gå på markedet. Billig frukt, 1 kg mango for 3 kr i staden for 1 mango for 20 kr for eksempel, kjem eg og til å sakne. Likevel gleder eg meg og. Det skal verta kjempe gildt å treffe igjen alle heime. Det skal og verta ein fryd å kome tilbake til vaskemaskinen!!

Eg er utruleg takknemlig for at eg har fått muligheten til å bu her så lenge, og eg ser fram til å NYTE den siste måneden eg har her! :)

Stemningsrapport frå Madagaskar

Det er litt politiske uroligheter i Madagaskar, dersom de ikkje har fått med dykk det. Eg vil bare seie at eg har det kjempe fint og bur på ein trygg plass. Eg vil ikkje utdype situasjonen meir enn at det er strid mellom presidenten (Og hans få tilhengere+staten) og borgemesteren (og hans tilhengere, som er mesteparten av bybefolkningen). Borgemesteren har prød å sette av presidenten, med andre ord prøvd seg på ett statskupp. Presidenten reagerte på dette, men ettersom borgemesteren har mesteparten av befolkningen i ryggen, skapte de stor uro med raning og brenning av diverse bygg, butikker og bedrifter (mesteparten var presidentens bedrifter). Dersom de vil vite meir om det, så er det bare å gå inn på min team-kammerat Øyvin sin blogg under “politiske uroligheter”.
Adressen er: http://web.me.com/o.mongstad/Øyvin_i_Afrika/Madagaskar_blogg/Madagaskar_blogg.html

På grunn av situasjonen så har me fått streng beskjed om å ikkje reise inn til byen, noko som fører til at me ikkje kan arbeide. Derfor har eg ikkje så voldsomt mykje å fortelje. Dagene går i å slappe av og engelsk-klubb og KRIK som me har her på ungdomssenteret. Ellers ruller sesong 1 av gossip girl på dataskjermen min for andre gong og minst ein film blir sett til dagen. Me sit eigentleg bare å håper på at krisa snart skal gje seg.

Utenom det, så får me heldigvis delvis lov til å gå til det lille sentrumet me har her. Og det utnytter me til det fulle. Det har nettopp åpnet ein KJEMPE koseleg kafè her. Her selger dei diverse kaker, milkshake, kaffi og mykje meir. Det er ingen ting av det som er så veldig godt, men atmosfæren der er heilt FANTASTISK! :D Denne kafeen vil eg verkeleg seie er ganske jovial i den koselige betydningen av ordet. Eg og Ingrid ser på det som vår oppgåve og halde liv i kafeen, så me har vorte trofaste stammkunder.
For nokon dagar sidan var eg og sjå ein lokal frisør her i SabNam. Eg betalte 7 kroner for ein hårklipp og vart superførnøyd! :D

Jul i 40 grader

Nå er jula forbi og me har kome heim frå Mahajanga og til den travle kvardag i Sab Nam. Denne jula var heilt spesiell. Det er ikkje heilt det same å feire jul uten dei travle juletider, familien og ikkje minst kulden. Me strevde lenge med å få julestemning. Me høyrde på julemusikk ved kvar anledning, bakte mange forskjellige julekaker, laga julekort og andre juleaktivitetar. Det var KJEMPE koseleg, men det føltes likevel ikkje heilt som jul. Etter ei stund gav me eigentleg litt opp på å få julestemning i vissthet om at det kjem ei ny jul neste år. Men så kom eg på; det betyr eigentleg ikkje noko kor mykje julestemning me har, poenget med jul er jo Jesu fødsel.
Det vert lett alt for mykje fokus på å få julestemning og på julegaver og alt det andre i juletider, i staden for å fokusere på juleevangeliet. Det var eigentleg mykje lettere å halde fokus når eg er her i Madagaskar. Her glei jula forbi ganske i stillhet. Det einaste som var forskjell frå kvardagen som eg merka var julegudstenesta og litt julepynt i kyrkja, på shoprite og i diverse bussar.

Jula feirde me med ein norsk misjonærfamilie her i Madagaskar. Julaften skulle eigentleg begynne med ein gudsteneste i ei lita kyrkje i nærleiken av der me budde, men då me møtte opp der, fekk me vete at dei hadde utsett gudstenesta 2 timar. Så då vart det ikkje noko kyrkje på oss. Me fekk i staden litt sightsing rundt i Mahajanga og etterpå reiste me tilbake til eit ferdigdekka julebord og etter ei lita stund sto både ribba, pinnekjøttet og medisterkakene på bordet. Snakk om luksus! Det var eit fantastisk måltid. Utover kvelden vart det juletregang og opning av gåver. Julenissen var til og med på plass (Jens Jørund med nisselue og rød t-skjorte). Elias (på 3 år) vart livredd nissen, men var kjempe gira resten av kvelden, noko som hjalp godt på julestemninga. Julestemning kom til tusen på julaften. Det var ein fantastisk kveld. Første og andre juledag tilbragte me på stranda med soling og bading. Det er ikkje kvart år me kan sei det! ;)

Nyttår feirde me og i Mahajanga. Då var planen å reise til promenaden for sjå litt på folk, spise grillspyd og sjå på fyrverkeri som dei skulle sende opp frå ein båt. Me gleda oss til dette, men då klokka nærma seg 12 (då fyrverkeriet skulle vera) fekk me vite at dei hadde sendt opp rakettane klokka 7 i staden for, slik at ungane og kunne få vera med på det. Så då vart det ikkje noko fyrverkeri, men likevel ein gild kveld. Me fant til og med nokre koselege ungdommar som stod under baoboben og spelte gitar og song, så me hang litt med dei, før me tok turen heim og spiste is og koste oss.

Dette har vore ei kjempe fin jul på tross av at me er i varme strøk uten familien og uten julestemning. Eg greide å halde meir fokus på kva jula eigentleg handler om!

Shalom - ein opplevelse for livet

Lørdag 6 desember begynte den uforglemmelige reisen. Me reiste ut til båten om kvelden med somarfuglar i magen og skyhøge forventninger. Me reiste heile natten og vakna neste morgon til strålandes sol og sjø. Det var fantastisk å sitje på dekk å sjå ut over sjøen. Heile denne dagen gjekk til å slappe av og nyte livet. Neste morgon kom me fram til den første landsbyen. Landsbyane her har ikkje vegtilgang og greier seg på ganske primitivt vis. Alt dei treng, produserer dei sjølv. Husa var laga av palmeblader og golvet var av jord med stråmatter. Landsbyane låg nede ved stranda, noko som gjorde det heile mykje koseligare. Me fekk ein varm velkomst av mange smilande menneske, men mange var og veldig skeptiske. Det er ikkje kvar dag dei ser kvite folk. I den første landsbyen besøkte me evangelisten og såg på skulen og det arbeidet shalom har der. Me fekk og vera med på eit husmøte. Me måtte gå ei stund for å koma til staden me skulle vera. På vegen var det mange mangotre, så eg og Ingrid nytta muligheten til å plukke oss ein mango. Det er ikkje kvar dag ein får gjer det. På husmøtet hadde dei andakt og salmesang. Opplegget vårt her var å leike med ungane på stranda. Ei som var med oss lærte dei og “Jesus elsker alle barna” på gassisk, som me og fekk god nytte av;) Me hadde og engelsk på skulen der. Me var i denne landsbyen i 2 dagar før me reiste videre.

I neste landsby gjekk det mykje i det same. Her var det ikkje evangelist, men me snakka med ein av lærarane på skulen som shalom har der. Denne landsbyen hadde to skular. Den eine var shalom sin og den andre var statleg. Denne landsbyen består mest av muslimer. Så problemet her var at dersom shalom sin skule underviste ungane i kristendom, så tok dei ungane ut av shalom sin skule og inn i den statlege. Derfor var det vanskeleg å evangelisere her. Det var likevel nokre kristne som samla seg til gudsteneste på skulen kvar sundag. Opplegget her var og å leike med ungane og ha engelskundervisning på skulen. Første dagen lærte me ungane på skulen nokre engelske sanger og leikte “fruktsalat”, som vart ein stor suksess. Me skulle og leike med ungane på stranda. Me hadde med oss ein innfødt som kunne litt engelsk, som skulle vera med oss å leike med ungane. Då me kom til stranda og skulle dra med oss nokre ungar, var det ei sur gamal dame som sa at dei ikkje fekk lov å leike med oss. Ho var sikkert redd sidan me var kvite. Plutseleg forsvant han som var med oss. Så eg og Ingrid fant ut at me bare måtte gjere det beste ut av situasjonen, og etter å ha fått litt godvilje sjå den gamle satte me oss ned med dei få ungane som var der og drog fram litt teikneark og fargeblyanter. Det tok ei stund før ungane vågte å teikne, dei sat lenge og bare såg på oss då me teikna. Etter ei lita stund kom den innfødte tilbake igjen, og då hadde han med seg ein flokk med ungar som ville leike. Me la fra oss teiknesakene og satte i gang med å organisere litt leik. Me leika først litt “bro, bro, brille”, deretter leika me “slå på ringen”. Det tok heilt av. Ungane var “spinnvidle“. Men det var ikkje bare ungane som koste seg, og resten av landsbyen sat utanfor husa sine og såg på og var nesten like engasjert som ungane sjølv. Kjempe kjekt! Men den varme sanden og vill leik resulterte ikkje bare i latter og glede. Ingrid fekk nokre store vannblemmer på foten som gjorde det vanskelig for ho å gå på foten.

Neste dag då me skulle inn til landsbyen frå båten så var det langgrunnt. Me måtte vasse i gjørme i 200 meter. Dette var ikkje noko lurt med åpne sår etter vannblemmene, så då me kom fram på stranda måtte Ingrid bruke legekunnskapene sine så godt hu kunne. Ho skar opp såret og renskte det med vann og desinfiserende. Dette vart dagens begivenhet for innbyggjarane i landsbyen. Dei flokka seg rundt Ingrid som sat å streva med å rense sårene. Etter dette var me med på husmøte. Dette var ein fin opplevelse. Me hadde med oss ein hyrde så då fekk me vera med på åndeutdrivelse og fekk forbønn. Etter møtet reiste vi til båten igjen for å spise, noko som me gjorde kvar dag. Etter å ha spist middag hadde me alltid nokon timar pause før me begynte igjen, for å sove litt. Eg må verkeleg seie at eg likar den avslappa livsstilen. Etter maten fekk ikkje Ingrid vera med tilbake, for å unngå at foten vart verre. Så då reiste eg inn aleine og hadde engelskundervisning for skuleungane. Neste dag reiste me vidare. Me stoppa i ein annan landsby på vegen for å hente vatn. Me vart med inn til land. Denne landsbyen var litt større. Her besøkte me ei kvinne. Hu kjente ein mann som hadde fått som nådegave at spyttet hans kunne lege forbrenning. Då hu fekk vite at Ingrid hadde brannsår under føtene, ringte hu til denne mannen med en gang, slik at han kunne kome å spytte på føtene til Ingrid. Etter ein liten stund var han på plass. Etter å ha snakka med dei andre ei lita stund sette han i gang med å spytte på sårene. Kjempe morosamt. Etter at han var ferdig takka me og gjekk. Så reiste me videre til neste landsby.

Denne landsbyen var definitift den finaste. Her var det grønt og frodig og koselige hus. I denne landsbyen var det tabu å arbeide på tirsdag og torsdag, så ettersom me var der på ein lørdag så var dei fleste i arbeid. Dette resulterte i at det ikkje var så mange folk i landsbyen. Dermed var det ikkje så mykje å gjere. Me besøkte evangelisten i landsbyen som nettåp hadde flytta bort her. Shalom har nettåp begynt å arbeide her, så dei har ikkje gjort så mykje i denne landsbyen. Likevel var det denne landsbyen det var flest kristne i. Evangelisten leide eit hus kvar han og famelien budde i den eine enden og hadde kyrkje i den andre enden. I motsetning til dei andre landsbyane består befolkningen av folk som bare praktiserar fedredyrkelse og ikkje islam. Etter besøket spurte om å få dusje sjå dei, ettersom det ikkje var mulighet for å dusje på båten. Tidligare har me fått låne nokre bøtter med vatn, ein kopp til å helle over oss og eit avlukk for å dusje. For dusj finnes ikkje her. Det var dette me forventa nå og, men i staden gav kvinnen i huset oss ei bøtte og viste oss til ein brønn på ei open slette. “Her kan de dusje!”. Slik vart det til at me dusja på ei open slette. Dette vil eg seie toppar nakenbading! Etter dette fekk me middag og hadde en lang middagskvil i skyggen av eit mangotre. Etterpå var det gudstjeneste. Då gudstenesta var ferdig var det på tide å reise heim. På vegen heim fekk me følge av nokon kyrkjefolk. At dei ikkje budde i nærheten av stranda hadde ikkje noko å seie. Det var viktigare å vise høflighet. Då me nesten var framme ved stranda begynte det å pøsregne! Då regnet begynte søkte me ly under taket på eit hus i strandkanten. Der stod me ei stund å venta på at regnet skulle gje seg. Etter ei lita stund kom det ein liten gutt som budde i huset. Han gjekk inn i huset. Og ettersom det nå var åpent, så gjekk bare alle inn. Sjølv om det ikkje var nokon som kjende dei som budde der. Me sat inne på golvet og snakte og sang då plutseleg hu som budde der kom inn døra. Men hu gav ikkje noko teikn til at det gjorde noko. Koseleg kultur altså! Me sat her til regnet hadde gidd seg litt. Deretter reiste me ut til båten og begynte på heimreisen. Søndags kveld var me tilbake til Mahajanga igjen.

Livet på båten var heilt fantastisk. Sol (helst litt vind og), sjø og båt er ein veldig god kombinasjon. Om natten fekk me og sove ute med stjerneklar himmel og bølgebrus (i alle fall nokre netter). Utroleg fint! Mannskapet om bord og dei andre som var med var kjempe greie, så me hadde det veldig godt på båten!

Dette har vore eit minne for livet. Fantastisk og lærerik reise.

Mahajanga

Etter mange og lange timer i taxi-brousse, nærmare bestemt cirka 10 timer, så nådde me endeleg målet: MAHAJANGA. Mahajanga er en kystby nord-vest i Madagaskar. Klokka 06.30 torsdag morgon satte eg og Ingrid kursen mot nord. Aktivitetene i bussen var spise, sove, makramè, spise, litt bil-leker og sove litt til. Egentlig ganske koselig. Cirka 19.30 kom me fram. Etter at me fekk bagasjen, kom Per Ørjan (norsk misjonær) og plukka oss opp. Så bar turen til Shalom sitt område her i Mahajanga. Eit FANTASTISK fint område! Her kom me til ferdiglaga kveldsmat. Grovbrød med skinke og egg, og melk! Luksus! Me har vorte kjempe godt mottekne her. Me har fått både morgonmat og middag kvar dag sidan me kom her. I tillegg har me og fått sosialt lag. Kjempe koselege folk! Boligen vår her er ein bongalow (med stråtak og alt!). Temperaturen her er ein heilt annan enn den i Antananarivo. Her smeltar me nesten vekk dersom me vågar oss ut i sola.

På fredag fekk me ei omvisning på tunet og kontorene til shalom-prosjektet. Me fekk og litt informasjon om prosjektet og kva dei gjer på til vanleg. Dette var veldig spanande, og eg gler meg til å sjå meir av kva prosjektet går ut på. Neste veke har eg og Ingrid vore så heldige at me får vera med på ein 10 dager lang båttur med shalom-båten. Då skal me skal besøka forskjellige landsbyar ved kysten rundt Mahajanga-området. Kort forklart så arbeider shalom med små landsbyar ved kysten som det nesten er umogeleg å kome fram til utan å bruke båt. Dette er på grunn av dårleg eller ingen vegtilgang. Shalom har eksistert i Mahajanga i 7 år, medan det starta på øst-kysten av landet for 10 år sidan. I landsbyane er dei fleste muslimar eller dei praktiserer forfedredyrkelse. Det er mange stader dårleg tilgang på vatn og lite skule- og helsetilbod. Arbeidet til Shalom er delt i 3; Helse, skule og diakoni. Shalom praktiserer hjelp til sjølvhjelp. Dei gir hjelp til bygging av brønner, betre skule- og helsetilbodet og eventuelt andre ting dei treng hjelp til (som kyrkjebyggig eller lignande). Dei nytter og moglegheita til å evangelisere. Dei har i følge ledelsen sett ein klar framgang i mange av landsbyane dei arbeider i. Dette verker som eit veldig bra prosjekt!

I går var første “arbeidsdag”. Me hadde ei barnegruppe i nokre timar saman med Guro (kona til Per Ørjan). Det var kjempe gildt, me teikna og leika ulike leikar. Me skal og ha dataundervisning og engelskundervisning for staben her. Det vert nok kjekt!
I dag var me ved sjøen for første gong på 2 månadar, noko som er ganske uvant for meg som til vanleg ser sjøen frå stovevindauge. Me bada og solte oss! HÆRLEG! :D
Eg ser verkeleg fram til å vera her denne månaden.

Fattige i Afrika

Sjølv om du ikkje har vore i Afrika så vett du at det er mange fattige der. Me høyrer uttrykket “dei fattige ungane i Afrika” heile tida. Det er heilt sant, det er mange fattige her. Barn og gammle speler mykje på følelsene. Eg kjenner det stikker i hjarta når ei ung mor kjem og spør etter penger for å gje mat til barnet sitt som hu har på ryggen. Det er og mange unger som vert sende på gata for å tigge. Det er ikkje så gildt å gje penger når du vett at dei spring rett til foreldra sine med det. Dessuten fører dette til at foreldrene merker at det lønner seg å sende barna sine på gaten i staden for å la dei gå på skulen og få ei utdanning. Dette er eit stort dilemma. Eg har lyst å gje penger, men det er dumt å støtte at barnet ikkje får gå på skule.
Det er og umogeleg å vera turist og ete ting på gaten, som for eksempel is, utan å få skikkeleg dårleg samvittighet. Dersom du gjer det, kjem barna springande for å spørre etter restene. Men her oppstår eit anna problem. Dersom me gir dei mat, kan dei spele sjuke, slik at forldrene kan kreve at du skal betala for plass på sjukehuset.

Når me går i gatene i store byer ser me tiggere over alt. Mange ligger og søv på gata, speler instrument for å få inn litt penger medan andre bare sit der. Mange er funksjonshemma og kan ikkje gjer anna. Ein dag då me var på vei heim frå arbeid såg me og ein familie som rota i søppelet for å prøve å finne noko nyttig. Det er hjerteskjærande.
Sjølv om det er mange som tigger, så er det og mange som er fattige, men som likevel har eit arbeid. Vanlege arbeid her er taxi-sjåfører, pousse-pousse-sjåfør eller lignande. Det er og vanleg å ha ein liten butikk (kiosk med mat). Det er slike butikker over alt. Me kan finne 5 slike butikker på berre nokre få meter. I tillegg er det mange som er småbønder, kvar dei dyrker forskjellig mat og sel det på markedet. Du tjener ikkje så mykje på nokon av desse yrka, men det er betre enn ingenting. Eg merker at det er veldig pinleg når eg tenker på alt det me klager over, når nokon så vidt har råd til mat. Nattevakten vår har eit lite hus på tunet der me bur. Huset hans er like stort, eller rettere sagt like lite som rommene våre her. I dette huset bur det 8 personer. Han, konen hans og hans 6 barn. Sjølv om han bur så elendig, er han takknemlig for det han har. Det står det stor respekt av!

Å bu i eit fattig land får deg verkeleg til å tenke. Det er 71,3% av befolkningen i Madagaskar som lever på under 1 dollar om dagen, og 80,6% av bybefolkningen bor i slum. Likevel er det ikkje mange av desse som sit på gata og tigger.
Me bør vera kjempe takknemlige for at me har det så godt som me har det og at me har eit arbeid med god inntekt. For det er det verkeleg ikkje alle som har.